Соттук-экономикалык экспертизалар бөлүмү

Экономика тармагындагы соода мамилелеринин өнүгүшү менен бул жаатта түрдүү кылмыштар пайда болду. Экономикалык ишмердүүлүктөгү кылмыштар, мисалы салыктарды жашыруу, бюджеттик каражаттарды башка максатта пайдалануу, бажы төлөмдөрүн жашыруу жана төлөбөй коюу, социалдык фондго төлөмдөрдү ишке ашырбай коюу, жалган жана мыйзамсыз ишкердик жүргүзүү, физикалык жана юридикалык жактардын ишмердүүлүгүндөгү алдамчылык жана башалар мамлекеттин экономикасына коркунуч туудурат. Экономикалык кылмыштарды алдын алуу жана бетин ачуудагы укук коргоо органдарынын негизги багыттарынын бири соттук-экономикалык экспертиза.
Соттук-экономикалык экспертиза – бул ишканалардын жана уюмдардын чарбалык ишмердүүлүгүндөгү талаш жараткан абалдарды татаал каржы-экономикалык изилдөө. Соттук-экономикалык экспертизанын максаты ишкананын чын финансылык абалы, документациядагы атайын жана атайын кылынбаган каталарды табуу, бухгалтердик эсептеги жана уюмдардын чарбачылыгындагы мыйзам бузууларды ачыкка чыгаруу болуп эсептелет.
Азыркы учурда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Мамлекеттик соттук-эксперттик кызматтын соттук-экономикалык бөлүмү укук коргоо жана сот органдары тарабынан жиберилген соттук-экономикалык (бухгалтердик) экспертизаларды өткөрүү милдетин аркалайт.
Соттук-экономикалык изилдөөлөрдүн объектилери – баштапкы жана кошунду документтер, каттоо регистрлери, бухгалтердик отчеттуулук документтери. Изилдөө жүргүзүү учурунда соттук бухгалтердик экспертизага таандык документалдык текшерүүлөрдө, расмий эмес документтерде, башка адистиктеги эксперттик корутундуларда, айыпталуучулар менен күбөлөрдүн көрсөтмөлөрүндө жана дагы башка материалдарда камтылган маалыматтар пайдаланышы мүмкүн.
Белгилей кетчү нерсе – бул эксперттин иши бир гана документти изилдөө менен чектелбейт. Көпчүлүк учурда бир нече томдон турган түп нуска жана жасалма документтер изилденет. Адатта бухгалтерияда документтер бир нече экземплярда жасалат. Эксперттик тажрыйбада бир окуя болгон. Банк текшерүүгө түп нуска деп жасалма документтерди берген. Бирок банктын кызматкерлери клиенттер алар берген дүмүрчөктөрдү сактап калаарын эске алышкан эмес. Эксперттер далилдерди чогултуу боюнча чоң көлөмдөгү ишти аткарышкан. Натыйжада банк жасалма документтерди бергени аныкталган.